હિંદુ શાસ્ત્રોએ વર્ણન કર્યું છે કે મહાયુગના દરેક ચક્રમાં <<<કેસેગ1>>> 4 યુગ - 4 યુગો - સત્ય, ત્રેતા, દ્વાપર, અને કલિયુગ. એક "મન્વંતરા" માં 71 મનયુગ ચક્ર છે. પ્રથમ મન્વંતરાની અધ્યક્ષતા સ્વયંભુ મનુએ કરી હતી. અમે હાલમાં માં છીએ સાતમો મન્વંતરા જેની અધ્યક્ષતા વૈવસ્વત મનુ કરે છે.
આ ચાર યુગમાં ભગવાન વિષ્ણુએ 24 અવતાર લીધા છે. આ અવતારોનો નીચે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
- કુમાર અવતાર (સનક, સનંદન, સનાતન અને સનથ કુમાર)
- યંગ્યેશ્વર
- વરાહ
- નારદ
- નર-નારાયણ
- કપિલ
- દત્તાત્રેય
- યજ્ઞ રૂપ
- ઋષભા
- પૃથુ
- હમસા
- મીના
- ચક્રધર
- કુરમા
- ધન્વંતરી
- મોહિની
- નરસિંહ
- વામન
- પરશુરામ
- વેદ વ્યાસ
- શ્રી રામ
- બલરામ
- બુદ્ધ
- કલ્કી
ઉપરોક્ત 24 અવતારમાંથી, ભગવાન વિષ્ણુએ પુનઃસ્થાપન માટે મુખ્યત્વે નીચેના 10 અવતાર લીધા છે. ધર્મ,
-
મત્સ્ય અવતાર
સંસ્કૃતમાં મત્સ્યનો અર્થ "માછલી" થાય છે. મત્સ્ય અવતાર એ ભગવાન વિષ્ણુ દ્વારા માછલીના રૂપમાં લેવાયેલ અવતાર છે. જેમ પાણીની હોડી કોઈને પણ અવરોધ વિના કિનારે લઈ જાય છે, તેવી જ રીતે ભગવાન વિષ્ણુએ મત્સ્ય (એટલે કે માછલી) અવતાર તરીકે અવતાર લીધો અને પ્રલય દરમિયાન તમામ પવિત્ર ગ્રંથ અને વેદોને બચાવ્યા (જલ-પ્રલય).
-
કુરમા અવતાર
સંસ્કૃતમાં કૂરમાનો અર્થ કાચબો થાય છે. ભગવાન વિષ્ણુએ એક વિશાળ કાચબાના રૂપમાં અવતાર લીધો અને પૃથ્વી માતાને વિનાશથી બચાવી. જ્યારે દેવો અને અસુરો સમુદ્ર મંથન કરતા હતા (સમુદ્ર મંથન) સમુદ્રમાંથી કિંમતી વસ્તુઓ મેળવવા માટે, ભગવાન વિષ્ણુએ કાચબાનું રૂપ ધારણ કર્યું મંદરાંચલ પર્વત (પર્વત મંદરાચલ), તેની પીઠ પર અને તેની પીઠ પર એક મોટી જગ્યા બનાવવામાં આવી હતી. મંદારા પર્વતનો ઉપયોગ સમુદ્ર મંથન માટે ધરી તરીકે થતો હતો.
-
વરાહ અવતાર
જેમ ચંદ્ર તેનામાં તમામ સ્થળો સાથે પણ ચમકે છે, તેવી જ રીતે, ભગવાન વિષ્ણુએ વરાહ (ડુક્કર) અવતાર તરીકે તેના દાંડી પર પૃથ્વીને ઉત્થાનિત કરી, જે મોટા મહાસાગર (રસતલ) માં ઊંડે ડૂબી ગઈ હતી.
જ્યારે રાક્ષસ હિરણ્યાક્ષે પૃથ્વીને સંતાડી, ત્યારે બ્રહ્માએ ભગવાન વિષ્ણુને પૃથ્વીને રાક્ષસની ચુંગાલમાંથી છોડાવવા વિનંતી કરી. પછી બ્રહ્માના નસકોરામાંથી એક નાનું ડુક્કર નીકળ્યું અને ટૂંક સમયમાં જ વિશાળ પ્રમાણ ધારણ કર્યું. ભૂંડ બીજું કોઈ નહીં પણ ભગવાન વિષ્ણુ પોતે હતું. ભગવાન વરાહએ ભુ દેવીને શોધી કાઢ્યા અને તેમને તેમની દાંડી વડે ઉપાડ્યા.
-
નરસિંહ અવતાર
નરસિંહ અવતાર (નરનો અર્થ "માણસ" અને સિંહનો અર્થ "સિંહ" થાય છે) એ અંશ-પુરુષ અને અંશ-સિંહના રૂપમાં ભગવાન વિષ્ણુનો ચોથો અવતાર હતો જેણે નિરાશાજનક રાક્ષસ રાજા હિરણ્યકશિપુનો વધ કર્યો અને પ્રિય ભક્ત પ્રહલાદને તેના દૈત્ય પિતાની ચુંગાલમાંથી બચાવ્યો.
આ અવતાર સત્યયુગમાં થયો હતો. નરસિંહનું માથું સિંહનું હતું અને શરીર સિંહના પંજાવાળા માણસનું હતું. ભગવાન નરસિંહે રાક્ષસનું પેટ ફાડી નાખ્યું અને નાશ કર્યો હિરણ્યકશ્યપનું શરીર જેવું ભરમાર (કાળો ભમરો) ફૂલનો નાશ કરે છે.
-
વામન અવતાર
ભગવાન વિષ્ણુના વામન અવતારને "ત્રિવિક્રમણ" તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે જેનો અર્થ થાય છે ત્રણ પગલાં (કારણ કે વામને અસુર બલિ પાસેથી માત્ર ત્રણ પગલાંમાં સમગ્ર બ્રહ્માંડ જીતી લીધું હતું અને તેને ભગવાન ઇન્દ્રને પાછું આપ્યું હતું). વામને માત્ર ત્રણ પગલામાં અસુર બલિ પાસેથી સમગ્ર બ્રહ્માંડ જીતી લીધું અને ભગવાન ઈન્દ્રને પાછું આપ્યું. ભગવાન વામને રાજા બલી દ્વારા કરવામાં આવેલા યજ્ઞ દરમિયાન દક્ષિણા (દાન અથવા માનદ વેતન) તરીકે તેમના 3 પગલામાં માપી શકે તેવી જમીનની માંગ કરી હતી. ભગવાને આખા 3 લોકને 2 પગલામાં માપ્યા. જ્યારે તેમનું પગલું બ્રહ્મલોકમાં પહોંચ્યું, ત્યારે બ્રહ્માજીએ તેમના પગ ધોઈ નાખ્યા અને પાણી એકઠું કર્યું.કમંડલ’. એ જ પાણીમાં ફેરવાઈ ગયું ગંગા-જલ. ભગવાન તેમના 3 મૂકે છેrd રાજા બાલીના માથા પર પગ મૂક્યો, અને રાજા બાલીને મોકલ્યો 'PatalLoka’.
-
પરશુરામ અવતાર
ભૃગુ વંશમાં ભગવાન વિષ્ણુનો પરશુરામ તરીકેનો અવતાર. ભગવાન પરશુરામે તમામ પાપી ક્ષત્રિયોને મારી નાખ્યા, જેઓ ક્ષત્રિય ધર્મનું પાલન કરતા ન હતા અને વિશ્વમાં પાયમાલી મચાવી રહ્યા હતા.
-
રામ અવતાર
ભગવાન વિષ્ણુએ અયોધ્યામાં અયોધ્યાના રાજા મહારાજ દશરથના પરિવારમાં તેમના પુત્ર તરીકે રામ અવતાર લીધો હતો. રામ અવતાર તરીકે, તેણે રાવણ (રાક્ષસ દશાનન) ને હરાવ્યા અને મારી નાખ્યા, તેના દૈવી શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કર્યો અને તેના દસ માથા કાપી નાખ્યા, જે દસ જુદી જુદી દિશામાં ફેંકવામાં આવ્યા હતા.
આમ, ઇન્દ્ર જેવા દેવતાઓએ તેમનું સ્વર્ગનું રાજ્ય પાછું મેળવ્યું, અને ભગવાન રામે પૃથ્વી પર ધર્મની સ્થાપના કરી અને તેથી તેમને 'મર્યાદા પુરુષોત્તમ' કહેવામાં આવ્યા.
-
બલરામ અવતાર
ભગવાન વિષ્ણુએ બલરામના રૂપમાં જન્મ લીધો હતો અને બલદેવના રૂપમાં આ જન્મમાં ભગવાન ખૂબ જ સુંદર અને ચમકતા દેખાતા હતા જાણે કે આખું વાદળી વાદળ જેવું કપડું તેમની આસપાસ વીંટળાયેલું હોય. એવું લાગે છે કે ભગવાન હલધરના શસ્ત્રથી ડરીને યમુનાજી પોતાના કપડામાં સંતાઈ રહી છે.હાલ" (હળ).
-
બુદ્ધ અવતાર
ભગવાને બુદ્ધ તરીકે જન્મ લીધો હતો, અને આ અવતારમાં, તેમણે નિર્દોષ પ્રાણીઓની બિનજરૂરી કતલની નિષ્ઠાપૂર્વક ટીકા કરી હતી. આવી હત્યા અને બલિદાન કેટલાક લોકોના જૂથ દ્વારા કરવામાં આવતા હતા જેમણે આવી હત્યાઓને યજ્ઞમાં અર્પણ તરીકે યોગ્ય ઠેરવી હતી. ભગવાન બુદ્ધે આવા ધાર્મિક વિધિઓની ટીકા કરી અને માનવ સમાજને શાંતિ, સહિષ્ણુતા અને અહિંસાનો ઉપદેશ આપ્યો.
-
કલ્કી અવતાર
આ અવતારમાં ભગવાન વિષ્ણુ કલ્કિ તરીકે જન્મ લેશે. તે પછી ભગવાન કલ્કિનું ગૌરવપૂર્ણ સ્વરૂપ લેશે અને રાક્ષસો અને મલ્લેચ્છ (દુષ્ટ લોકો) ને મારી નાખશે. તે ચાર યુગોના ભક્તોની ઈચ્છાઓ અને ઈચ્છાઓ પણ પૂર્ણ કરશે.. આ કળિયુગનો અંત સૂચવે છે.
અનંતયુગ
અચ્યુતાનંદ દાસના ભવિષ્ય મલ્લિકા પુસ્તક અનુસાર, ચાર યુગના અંતે. ભગવાન વિષ્ણુના ભક્તોને સમર્પિત એક યુગ હશે. આ યુગને ‘આદ્ય સત્ય યુગ’, ‘સંગમ યુગ’ અથવા ‘અનંત યુગ’ કહેવામાં આવશે. ભવિષ્ય મલ્લિકા અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુ કરશે લો ચાર યુગોથી ભક્તોની ઈચ્છાઓ અને ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરવા માટે કલ્કી અવતાર, અને તે 1009 વર્ષ સુધી ભક્તોને સુખ, સમૃદ્ધિ અને શાંતિ પ્રદાન કરશે.
"જય જગન્નાથ"
